Âm đạo và âm vật bạn nên biết

am-dao-am-vat

Âm đạo và âm vật chắc hẳn rất nhiều người biết. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ và phân biệt đúng. Rất nhiều người thường nhầm lẫn giữa âm vật và âm đạo. Nên hay sử dụng 2 từ này lộn xộn trong cuộc sống.

 Bài viết dưới đây Bs Cao sẽ giúp bạn hiểu rõ và phân biệt được cấu tạo chức năng của 2 thành phần của cơ quan sinh dục nữ này.

1. Âm đạo

Âm đạo (tiếng anh là vagina) là một bộ phận có hình ống kéo dài nối từ âm hộ đến cửa tử cung. Về vị trí, âm đạo nằm trong thành môi nhỏ, vị trí phía dưới lỗ niệu đạo và phía trên hậu môn. Cửa âm đạo được bảo vệ bởi màng trinh và các môi âm hộ.

duong-vat-trong-am-dao-min

Cấu tạo của Âm đạo

Cấu tạo của âm đạo bao gồm phần mô và ống của cơ quan sinh dục nữ kéo dài từ âm hộ đến tử cung. Về cơ bản âm đạo gồm 3 lớp:

  • Lớp thành âm đạo có hình lưới, trơn, bao gồm niêm mạc và các mô cơ sinh học chứa rất nhiều dây thần kinh.

  • Lớp thứ hai gồm một lớp cơ tròn nội mô yếu và một lớp cơ chiều dọc bên ngoài mạnh mẽ hơn. Hệ thống lớp cơ này thường co bóp mạnh trong sinh hoạt tình dục hoặc khi sinh nở.

  • Lớp thứ ba gồm một lớp mô liên kết bên ngoài kết hợp với các mô có chứa mạch máu liên kết yếu, các dây thần kinh và mạch bạch huyết. Sau này trở thành các cơ quan nằm trong vùng chậu.

Về kích thước, do khả năng giãn nở của âm đạo rất tốt nên bộ phận này hầu như không có kích thước cố định. Ở trạng thái bình thường kích cỡ chiều dài âm đạo phụ nữ vào khoảng 7 – 8cm, nhưng khi bị kích thích có thể sâu tới 11cm. Tùy vào mức độ kích thích, các giai đoạn phát triển của người phụ nữ mà âm đạo có những kích thước khác nhau. Phụ nữ khi chưa quan hệ tình dục thì âm đạo thường nhỏ hơn 1,5cm, nhưng khi sinh nở âm đạo có thể giãn tới 10cm. Nói chung, để xác định kích cỡ chính xác của âm đạo khó hơn cả kích cỡ của dương vật.

Chức năng của Âm đạo

Chức năng của âm đạo rất đa dạng, có vai trò quan trọng đối với hoạt động sinh sản, sinh lý của nữ giới. Một số chức năng chính có thể kể đến:

  • Là nơi giải phóng kinh nguyệt thoát ra định kỳ theo chu kỳ nguyệt san của phụ nữ

  • Là một bộ phận quan trọng cho phép con người quan hệ tình dục và sinh sản. Âm đạo có tính đàn hồi cao, có khả năng co giãn gấp nhiều lần so với kích thước bình thường để hỗ trợ cho việc đón nhận dương vật, thụ tinh tự nhiên, mang thai và sinh nở.

  • Trong quá trình sinh hoạt tình dục ,độ ẩm âm đạo được tăng lên khi được kích thích, thành niêm mạc giúp tiết ra chất nhờn tự nhiên để bôi trơn giảm ma sát và cho phép dương vật thâm nhập dễ dàng hoạt động tình dục. Đây cũng là chất có khả năng làm sạch âm đạo, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm, giúp bảo vệ âm đạo được sạch sẽ.

  • Thông qua đường âm đạo, các bác sĩ phụ khoa có thể khám cơ quan sinh dục trong và ngoài của phụ nữ để đánh giá tình trạng sức khỏe phụ khoa, xác định cụ thể ngày rụng trứng.

Dấu hiệu hoặc triệu chứng các vấn đề của âm đạo 

Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu bạn nhận thấy:

  • Thay đổi màu sắc, mùi hoặc lượng dịch tiết âm đạo
  • Âm đạo đỏ hoặc ngứa
  • Chảy máu âm đạo giữa các thời kỳ, sau khi quan hệ hoặc sau khi mãn kinh
  • Một khối hoặc phình ra trong âm đạo của bạn
  • Đau khi giao hợp

Bạn có thể không cần gặp bác sĩ mỗi khi bị kích thích và tiết dịch âm đạo, đặc biệt nếu bạn đã được chẩn đoán bị nhiễm nấm âm đạo trong quá khứ và bạn đang gặp các dấu hiệu và triệu chứng tương tự. Tuy nhiên, nếu bạn chọn sử dụng thuốc không kê đơn và các triệu chứng của bạn không biến mất, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Các bệnh thường gặp

1. Bệnh viêm âm đạo

hinh-anh-viem-am-dao-min

Viêm âm đạo tuy không phải là bệnh lý phụ khoa nguy hiểm nhất nhưng lại chiếm tỉ lệ cao, nếu không được điều trị bệnh có thể chuyển qua mạn tính hoặc gây biến chứng. Có nhiều nguyên nhân khác nhau với những triệu chứng viêm âm đạo khác nhau. Nếu nhầm lẫn giữa các triệu chứng sẽ dẫn đến tình trạng chữa mãi không khỏi hoặc gây biến chứng.

2. Viêm âm đạo do vi khuẩn

Loạn khuẩn âm đạo là tình trạng nhiễm khuẩn nhẹ, gây ra do sự phát triển quá mức của các nhóm vi trùng kỵ khí so với lợi khuẩn dẫn đến sự mất cân bằng hệ vi khuẩn thường trú trong âm đạo. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên viêm âm đạo.

Triệu chứng thường gặp là khí hư có màu trắng hoặc xám và mỏng, có mùi hôi như mùi cá ươn và trở nên nặng hơn sau quan hệ tình dục. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ bị bệnh không có biểu hiện ra ngoài mà chỉ được phát hiện ra khi đi khám phụ khoa định kỳ.

Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể chữa khỏi hoàn toàn, không được xem là bệnh lây truyền theo đường tình dục và thường không ảnh hưởng đến bạn tình. Khi mang thai, viêm âm đạo do vi khuẩn có thể gây nhiễm khuẩn buồng ối, sảy thai hoặc sinh non, vì thế nên phát hiện sớm khi có thai để được điều trị sớm.

3. Viêm âm đạo do trùng roi

Bệnh do trùng roi Trichomonas vaginalis, ký sinh trùng sống trong bộ phận sinh dục gây nên. Viêm am đạo do trùng roi lây qua quan hệ tình dục là chủ yếu. Ngoài ra người mẹ mang thai bị trùng roi có thể lây cho trẻ khi sinh qua đường tự nhiên. Tỷ lệ nữ bị bệnh nhiều hơn nam.

Triệu chứng hay gặp là khí hư màu xanh hoặc vàng, thường có mùi hôi, ngứa và đau ở âm đạo và âm hộ, đau và buốt khi đi tiểu, có thể gặp nhiễm trùng tiểu đi kèm. Ngoài ra một số chị em còn có cảm giác khó chịu ở bụng dưới và đau ở âm đạo khi giao hợp – những triệu chứng này có thể tăng lên sau giai đoạn hành kinh.

Tuy nhiên cũng có nhiều phụ nữ không thấy có triệu chứng gì. Bệnh có thể lây nhiễm qua quan hệ tình dục. Để điều trị có hiệu quả, cần đồng thời chữa cho cả bạn tình. Trong trường hợp này các loại thuốc uống thường có hiệu quả hơn thuốc đặt tại chỗ.

4. Viêm âm đạo do Chlamydia

Viêm âm đạo do Chlamydia đa số không có triệu chứng. Một số bạn sẽ thấy mình có các triệu chứng như khí hư bất thường, có mùi lạ, hoặc viêm đường tiểu gây tiểu đau, tiểu ra mủ, đi tiểu nhiều lần. Nếu thấy xuất hiện những biểu hiện này, bạn nên đến các cơ sở y tế để tiến hành thăm khám và điều trị để tránh nguy cơ viêm nhiễm ống dẫn trứng, gây vô sinh, hiếm muộn. Bệnh lây qua đường tình dục, do đó cần đồng thời chữa trị cho bạn tình..

5. Viêm âm đạo do nấm

Viêm âm đạo do nấm là nguyên nhân phổ biến thứ hai, sau vi khuẩn, gây nên viêm âm đạo. Theo thống kê, có đến 75% phụ nữ đã từng mắc ít nhất 1 lần trong đời và 45% trong số đó bị tái nhiễm.

Nguyên nhân chủ yếu là do một loại nấm thuộc họ Candida có thể có sẵn trong âm đạo gây ra. Trong điều kiện bình thường, nấm này không gây bệnh. Nhưng nếu môi trường cân bằng của âm đạo bị phá vỡ, nấm có điều kiện thuận lợi để sinh trưởng rầm rộ, lấn át các lợi khuẩn và gây nên viêm âm đạo do nấm.

Triệu chứng phổ biến của bệnh là ngứa ở vùng kín, dịch tiết âm đạo đặc, đục, có mùi nhẹ hoặc không có mùi, hơi viêm âm hộ. Một số trường hợp còn cảm thấy đau sau khi đi tiểu hoặc trong và sau khi quan hệ tình dục.

Những vấn đề cần lưu ý

Đa phần các bệnh lý về âm đạo nói riêng và bệnh phụ khoa nói chung đều có nguyên nhân từ chế độ sinh hoạt, vệ sinh, dinh dưỡng nạp vào hàng ngày. Vì vậy cách phòng tránh bệnh hiệu quả nhất là chị em nên thay đổi điều chỉnh thói quen sinh hoạt cũ sang những hoạt động lành mạnh hơn:

  • Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng các biện pháp phòng tránh bệnh lây nhiễm qua đường tình dục. Hạn chế tối đa nguy cơ tái phát bệnh phụ khoa (nếu có).

  • Tăng cường chế độ ăn uống dinh dưỡng bổ sung đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là chất xơ và vitamin C.

  • Kết hợp nghỉ ngơi hợp lý, tránh thức quá khuya.

  • Trong công việc và đời sống, tránh tâm lý stress, căng thẳng quá mức

  • Thường xuyên tập luyện thể dục, thể thao để tăng sự dẻo dai, sức đề kháng cho cơ thể. Một số bộ môn như yoga, kegel sẽ rất tốt giúp thu hẹp cơ âm đạo của nữ giới.

  • Vệ sinh vùng kín sạch sẽ, khô thoáng, tắm rửa và thay đồ lót thường xuyên. Sử dụng nước ấm rửa nhẹ nhàng vùng kín và tránh tuyệt đối các loại xà phòng, sữa tắm có chất tẩy rửa mạnh để làm sạch âm đạo, âm hộ.

  • Khám phụ khoa định kỳ ít nhất 6 tháng/ lần tại các cơ sở y tế uy tín để kịp thời phát hiện và điều trị sớm các bệnh phụ khoa.

2. Âm vật

Âm vật (tiếng anh là clitoris) hay còn gọi là hột le hay mồng đốc nằm ở giữa và phía trên của âm hộ, ghép trong một nếp mô ở chỗ hai môi bé gặp nhau, là một khối mô cứng kích thước chỉ bằng hạt đậu dài khoảng 1,5 cm, nơi tích tụ các đầu dây thần kinh mang lại khoái cảm cao độ khi kích thích tình dục và có thể cương cứng giống như một dương vật nhỏ.

am-vat-la-gi-bscao-min

Ts-Bs. Phạm Văn Cao